Báo cáo ESG là gì? Quy trình lập báo cáo ESG hiệu quả 2026

Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng chú trọng đến phát triển bền vững và minh bạch thông tin, báo cáo ESG đang trở thành một công cụ quan trọng để đánh giá và thể hiện trách nhiệm của doanh nghiệp đối với môi trường, xã hội và hoạt động quản trị. Không chỉ hỗ trợ nâng cao hình ảnh thương hiệu, báo cáo ESG còn giúp doanh nghiệp đáp ứng kỳ vọng của nhà đầu tư, đối tác và các bên liên quan. Vậy báo cáo ESG là gì, gồm những nội dung nào và quy trình lập báo cáo thực hiện ra sao? Hãy cùng Cglobal tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

ESG là gì?

ESG là viết tắt của Environmental (Môi trường), Social (Xã hội) và Governance (Quản trị), là nhóm các yếu tố giúp đánh giá mức độ phát triển bền vững và trách nhiệm của doanh nghiệp. Tiêu chuẩn ESG xem xét cách doanh nghiệp quản lý tác động đến môi trường, người lao động, cộng đồng và hoạt động quản trị.

ESG không phải một tiêu chuẩn duy nhất mà là cơ sở giúp doanh nghiệp đo lường, cải thiện và minh bạch hóa các hoạt động phát triển bền vững.

Báo cáo ESG là gì?

Báo cáo ESG là tài liệu trình bày các thông tin liên quan đến hoạt động, tác động, mục tiêu và kết quả của doanh nghiệp trên ba khía cạnh môi trường, xã hội và quản trị trong một kỳ báo cáo nhất định.

Thông qua báo cáo, doanh nghiệp có thể cho các bên liên quan thấy cách mình đang:

• Quản lý tác động đến môi trường;
• Bảo đảm quyền lợi và điều kiện làm việc cho người lao động;
• Quản lý các vấn đề xã hội trong hoạt động và chuỗi cung ứng;
• Xây dựng cơ chế quản trị minh bạch;
• Đặt mục tiêu và theo dõi kết quả ESG;
• Nhận diện rủi ro, cơ hội liên quan đến phát triển bền vững.

Báo cáo ESG không có một mẫu duy nhất áp dụng cho mọi doanh nghiệp. Nội dung và cách trình bày có thể thay đổi theo tiêu chuẩn/framework được lựa chọn, ngành nghề, quy mô doanh nghiệp và yêu cầu của thị trường hoặc đối tác.

Báo cáo ESG gồm những nội dung gì?

Một báo cáo ESG thường tập trung vào ba nhóm thông tin chính, đồng thời thể hiện mục tiêu, chỉ số và kết quả thực hiện của doanh nghiệp.

Đối tượng doanh nghiệp cần lập báo cáo ESG

Không phải mọi doanh nghiệp đều có cùng nghĩa vụ lập và công bố báo cáo ESG. Yêu cầu cụ thể phụ thuộc vào quy định pháp luật áp dụng, loại hình doanh nghiệp, ngành nghề, thị trường hoạt động cũng như yêu cầu từ nhà đầu tư, khách hàng và đối tác.

Một số nhóm doanh nghiệp thường có nhu cầu lập báo cáo ESG gồm:

• Doanh nghiệp niêm yết và doanh nghiệp đại chúng: có nhu cầu công bố thông tin về phát triển bền vững theo các yêu cầu áp dụng trên thị trường chứng khoán.
• Doanh nghiệp xuất khẩu: đặc biệt là doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng quốc tế và phải đáp ứng yêu cầu ESG từ khách hàng hoặc đối tác.
• Doanh nghiệp sản xuất: thường cần theo dõi nhiều dữ liệu về năng lượng, phát thải, nước, chất thải, người lao động và an toàn.
• Doanh nghiệp có nhu cầu huy động vốn: dữ liệu ESG ngày càng được sử dụng để cung cấp thông tin cho nhà đầu tư và các tổ chức tài chính.
• Doanh nghiệp định hướng phát triển bền vững: chủ động xây dựng hệ thống dữ liệu và công bố kết quả ESG để nâng cao tính minh bạch.
• Doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn: có thể phải cung cấp dữ liệu hoặc thực hiện các yêu cầu ESG theo tiêu chí của khách hàng.

Các lợi ích khi lập báo cáo ESG đối với doanh nghiệp

Việc xây dựng báo cáo ESG không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu về phát triển bền vững mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực trong hoạt động kinh doanh và quản trị. Cụ thể:

• Nâng cao uy tín thương hiệu: Thể hiện cam kết của doanh nghiệp đối với môi trường, xã hội và quản trị minh bạch, từ đó gia tăng niềm tin của khách hàng, đối tác và các bên liên quan.
• Thu hút nhà đầu tư và nguồn vốn: Nhiều quỹ đầu tư và tổ chức tài chính hiện ưu tiên các doanh nghiệp có chiến lược ESG rõ ràng nhằm giảm thiểu rủi ro và đảm bảo tăng trưởng dài hạn.
• Tối ưu hiệu quả vận hành: Việc quản lý năng lượng, tài nguyên và chất thải hiệu quả giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, nâng cao năng suất và giảm lãng phí trong quá trình hoạt động.
• Tăng cường quản trị rủi ro: ESG hỗ trợ doanh nghiệp nhận diện sớm các rủi ro liên quan đến môi trường, pháp lý, lao động và chuỗi cung ứng, từ đó xây dựng các biện pháp ứng phó phù hợp.
• Nâng cao năng lực cạnh tranh: Doanh nghiệp áp dụng ESG thường có nhiều lợi thế hơn trong việc tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, mở rộng thị trường và đáp ứng yêu cầu từ khách hàng quốc tế.
• Thu hút và giữ chân nhân sự chất lượng: Môi trường làm việc minh bạch, công bằng và chú trọng phát triển con người góp phần gia tăng mức độ gắn kết của nhân viên với doanh nghiệp.
• Đáp ứng yêu cầu tuân thủ và xu hướng thị trường: Việc chủ động triển khai kiểm tra báo cáo ESG độc lập giúp doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với các quy định mới và những thay đổi trong kỳ vọng của nhà đầu tư, khách hàng cũng như cơ quan quản lý.

Khó khăn của doanh nghiệp khi lập báo cáo ESG

Mặc dù mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp, việc triển khai và xây dựng báo cáo ESG vẫn tồn tại không ít thách thức. Đặc biệt, các doanh nghiệp mới bắt đầu áp dụng kiểm tra báo cáo ESG độc lập thường gặp những khó khăn sau:

• Thiếu dữ liệu và nguồn lực thực hiện: Việc thu thập, tổng hợp và quản lý dữ liệu ESG đòi hỏi sự phối hợp giữa nhiều phòng ban cùng hệ thống theo dõi phù hợp. Đây là thách thức lớn đối với các doanh nghiệp chưa có quy trình quản lý dữ liệu hoàn chỉnh.
• Khó lựa chọn chỉ số ESG phù hợp: Mỗi ngành nghề có những tiêu chí đánh giá ESG khác nhau, khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc xác định các chỉ số đo lường phù hợp với mục tiêu và đặc thù hoạt động của mình.
• Hạn chế về kiến thức và kinh nghiệm: ESG là lĩnh vực tương đối mới đối với nhiều tổ chức. Việc thiếu hiểu biết về các tiêu chuẩn, khung báo cáo và phương pháp triển khai có thể ảnh hưởng đến chất lượng báo cáo ESG.
• Chi phí đầu tư ban đầu tương đối cao: Doanh nghiệp cần đầu tư cho hoạt động đào tạo, xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu, cải tiến quy trình vận hành hoặc thuê đơn vị tư vấn chuyên môn để triển khai ESG hiệu quả.
• Áp lực từ các bên liên quan: Nhà đầu tư, khách hàng, đối tác và cơ quan quản lý ngày càng đặt ra những yêu cầu cao hơn về tính minh bạch và trách nhiệm phát triển bền vững, buộc doanh nghiệp phải liên tục cải thiện hiệu quả thực hiện ESG.
• Khó đáp ứng các tiêu chuẩn và yêu cầu quốc tế: Đối với doanh nghiệp xuất khẩu hoặc tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, việc tuân thủ các tiêu chuẩn ESG quốc tế có thể đòi hỏi nhiều thời gian, nguồn lực và sự chuẩn bị kỹ lưỡng.

Có thể bạn quan tâm:

• Thẩm Tra Báo Cáo Kiểm Kê Khí Nhà Kính Theo Quy Định 2026
• FSVP là gì? Hướng dẫn quy trình đánh giá xác minh FSVP 2026

Quy trình lập báo cáo ESG hiệu quả mới nhất 2026

Để đảm bảo báo cáo ESG phản ánh trung thực kết quả thực hiện và đáp ứng các yêu cầu về minh bạch thông tin, quá trình thẩm tra thường được triển khai theo 5 bước sau:

Bước 1: Tiếp nhận yêu cầu thẩm tra

Đơn vị thẩm tra tiếp nhận yêu cầu từ doanh nghiệp, đồng thời trao đổi về phạm vi, mục tiêu và thời gian thực hiện báo cáo ESG. Đây là bước nền tảng để xây dựng kế hoạch đánh giá phù hợp với quy mô và đặc thù của từng doanh nghiệp.

Bước 2: Khảo sát quy trình xây dựng báo cáo ESG

Nhóm chuyên gia tiến hành phỏng vấn doanh nghiệp nhằm tìm hiểu cơ cấu tổ chức, quy trình thu thập dữ liệu và phương pháp lập báo cáo ESG. Việc khảo sát giúp xác định phạm vi thẩm tra cũng như nhận diện những nội dung cần ưu tiên kiểm tra.

Bước 3: Thống nhất kế hoạch thẩm tra

Sau khi hoàn tất khảo sát, hai bên thống nhất kế hoạch làm việc, lịch trình và các tài liệu cần cung cấp. Sự phối hợp chặt chẽ ngay từ đầu giúp quá trình thẩm tra diễn ra thuận lợi, tối ưu thời gian và đảm bảo tiến độ.

Bước 4: Kiểm tra và xác minh dữ liệu

Chuyên gia tập trung đánh giá các chỉ số theo tiêu chuẩn GRI, đồng thời kiểm tra tính đầy đủ, chính xác và khả năng truy xuất của dữ liệu trong báo cáo. Bước này giúp phát hiện các sai lệch, nâng cao độ tin cậy của thông tin công bố và đáp ứng kỳ vọng của các bên liên quan.

Bước 5: Ban hành báo cáo đảm bảo

Sau khi hoàn tất quá trình thẩm tra, đơn vị đánh giá sẽ ban hành báo cáo đảm bảo (Assurance Report). Báo cáo này có thể được tích hợp vào phiên bản cuối cùng của báo cáo ESG trước khi công bố, góp phần tăng tính minh bạch, nâng cao uy tín của doanh nghiệp và củng cố niềm tin từ nhà đầu tư, đối tác cũng như khách hàng.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước khi lập báo cáo ESG?

Để quá trình lập báo cáo thuận lợi hơn, doanh nghiệp nên chuẩn bị:

• Xác định người/bộ phận phụ trách ESG
• Xác định phạm vi và kỳ báo cáo
• Rà soát các yêu cầu từ khách hàng, đối tác, nhà đầu tư và thị trường
• Liệt kê các dữ liệu E - S - G đang có
• Xác định dữ liệu còn thiếu
• Kiểm tra phương pháp đo lường và tính toán
• Lựa chọn framework phù hợp
• Xây dựng quy trình thu thập và kiểm soát dữ liệu
• Xác định mục tiêu ESG cho từng giai đoạn.

Doanh nghiệp càng chuẩn hóa dữ liệu sớm thì việc lập báo cáo ở các kỳ tiếp theo càng thuận lợi.

Một số doanh nghiệp tiêu biểu lập báo cáo ESG thành công

Một số doanh nghiệp tiêu biểu trong việc thực hiện ESG có thể kể đến:

• Unilever: Được biết đến với việc tích hợp các mục tiêu phát triển bền vững vào chiến lược kinh doanh, đồng thời chú trọng giảm thiểu tác động môi trường trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
• Microsoft: Doanh nghiệp tiên phong trong các sáng kiến giảm phát thải carbon, đầu tư vào công nghệ xanh và thúc đẩy mục tiêu phát triển bền vững thông qua hoạt động quản trị minh bạch.
• Google: Tập trung vào việc sử dụng năng lượng tái tạo và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên trong quá trình vận hành các trung tâm dữ liệu trên toàn cầu.
• Vinamilk: Là một trong những doanh nghiệp Việt Nam tích cực triển khai các hoạt động phát triển bền vững, chú trọng quản lý môi trường, tiết kiệm năng lượng và minh bạch hóa thông tin với các bên liên quan.

Những ví dụ trên cho thấy ESG không chỉ là công cụ báo cáo mà còn là nền tảng giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, gia tăng giá trị thương hiệu và hướng tới tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

Dịch vụ tư vấn lập báo cáo ESG tại Cglobal

Để xây dựng báo cáo ESG có cơ sở dữ liệu rõ ràng và phù hợp với mục tiêu công bố, doanh nghiệp cần đồng thời xem xét phạm vi báo cáo, vấn đề trọng yếu, framework áp dụng và phương pháp quản lý dữ liệu.

Cglobal có thể hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình xác định phạm vi, xây dựng hệ thống chỉ số, thu thập và phân tích dữ liệu, hoàn thiện nội dung báo cáo ESG theo nhu cầu thực tế.

Doanh nghiệp có thể liên hệ Cglobal để được tư vấn phương án triển khai phù hợp với ngành nghề, quy mô và mục tiêu báo cáo.

ESG đang trở thành một trong những yếu tố quan trọng định hình chiến lược phát triển của doanh nghiệp trong tương lai. Cùng với xu hướng phát triển bền vững trên toàn cầu, các yêu cầu về ESG được dự báo sẽ ngày càng chặt chẽ và phổ biến hơn.

Xem thêm:

• Chứng nhận GLOBAL GAP: Tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp

Câu hỏi thường gặp về báo cáo ESG

Báo cáo ESG có bắt buộc không?

Không phải mọi doanh nghiệp đều có cùng nghĩa vụ lập và công bố báo cáo ESG. Yêu cầu có thể phụ thuộc vào quy định pháp luật áp dụng, loại hình doanh nghiệp, thị trường, ngành nghề và yêu cầu của các bên liên quan.

Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định cụ thể yêu cầu áp dụng cho mình thay vì mặc định rằng mọi doanh nghiệp đều bắt buộc phải lập báo cáo ESG.

Doanh nghiệp nhỏ có cần lập báo cáo ESG không?

Doanh nghiệp nhỏ có thể chưa phải đối tượng chịu cùng yêu cầu công bố như doanh nghiệp niêm yết, nhưng vẫn có thể cần xây dựng dữ liệu ESG nếu khách hàng, đối tác hoặc chuỗi cung ứng yêu cầu.

Việc bắt đầu từ những chỉ số phù hợp với quy mô doanh nghiệp sẽ giúp giảm áp lực thu thập dữ liệu và tạo nền tảng cho các kỳ báo cáo sau.

Báo cáo ESG khác báo cáo phát triển bền vững như thế nào?

Hai khái niệm có nhiều điểm giao nhau và trong thực tế có thể được sử dụng gần nhau. Tuy nhiên, “báo cáo ESG” thường nhấn mạnh ba nhóm yếu tố Môi trường – Xã hội – Quản trị, trong khi báo cáo phát triển bền vững có thể có phạm vi rộng hơn tùy cách tiếp cận và tiêu chuẩn được sử dụng.

Báo cáo ESG có cần bên thứ ba xác minh không?

Không phải mọi báo cáo ESG đều mặc nhiên phải được bên thứ ba xác minh. Việc xác minh hoặc đảm bảo độc lập phụ thuộc vào yêu cầu áp dụng, mục đích công bố và kỳ vọng của các bên sử dụng thông tin.

Khi thực hiện xác minh, doanh nghiệp nên xác định rõ phạm vi thông tin, tiêu chí đánh giá và mức độ đảm bảo cần thiết.